Laptop kopen? Hier moet je op letten

Laptops lijken tegenwoordig veel langer mee te gaan dan vroeger, simpelweg doordat de systeemeisen niet meer zo snel groeien als voorheen. Daarom moet je een laptop kopen die bij je past, je zult er namelijk de komende jaren mee moeten werken. Maar waar moet je eigenlijk op letten? We zetten de belangrijkste eigenschappen voor je op een rij.

Tip 01: Type apparaat

Het allereerste dat goed is om jezelf af te vragen is of je wel op zoek moet gaan naar een laptop. Wat ga je precies doen met het apparaat? Ben je van plan games erop te gaan spelen, hd-video’s te kijken en (zware) applicaties zoals Photoshop te gebruiken, dan is een laptop wel noodzakelijk. Maar wil je alleen maar wat mailen en surfen, dan is een netbook waarschijnlijk meer dan voldoende. Maar als dat het geval is, dan heb je misschien ook wel genoeg aan een tablet. Tablets zijn in de afgelopen jaren eindeloos veel beter en sneller geworden en ze zijn in sommige gevallen prima als alternatief voor een computer. Het voordeel is dat een tablet vele malen minder kost dan een laptop en in veel gevallen ook nog eens een stuk makkelijker mee te nemen is. Het is echter niet een beslissing die je zomaar even snel zou moeten nemen. Denk goed na welke applicaties je vaak gebruikt en controleer of die programma’s ook beschikbaar zijn voor de tablet, en binnen welk platform. Wie weet heb jij dan helemaal geen laptop meer nodig.

Tip 02: Wat heb je nodig

Voordat we overgaan op specificaties, eerst even een tip die je een klein fortuin kan schelen. Denk goed na over hoeveel geld je aan je laptop kwijt wilt zijn. Zoals gezegd kan een netbook niet heel veel meer aan dan wat surfen en e-mailen. Maar wanneer je een paar honderd euro meer neertelt voor een laptop, dan heb je al vrij snel een machine waarmee je behoorlijk wat kunt doen, zelfs zwaardere games kunt draaien enzovoort. Natuurlijk kun je helemaal losgaan en een laptop kopenvan 2000 euro die fenomenale prestaties biedt, maar tenzij je een professioneel gamer bent of werkt in de audiovisuele industrie is dat alsof je een Ferrari koopt om mee naar de supermarkt te rijden. Denk goed na over het budget dat je wilt besteden en ga pas dan kijken naar laptops waar je interesse in hebt. Dat scheelt je geheid een paar honderd euro.

Tip 03: Gewicht

We beginnen met het gewicht. Dat lijkt misschien niet het meest relevante onderdeel om mee te beginnen, maar dat ís het wel. Een laptop koop je namelijk vaak niet om alleen maar op één vaste plek in je kamer te zetten, daar hebben we namelijk desktops voor. Dit betekent dat je een laptop waarschijnlijk met enige regelmaat bij je zult dragen en dan gaan de grammen al snel tillen. Nu moeten we erbij zeggen dat laptops tegenwoordig een stuk lichter zijn dan een aantal jaar geleden, maar wanneer je een laptop koopt met een groot display (zie volgende tip) en flink wat technische snufjes aan boord, dan kun je al snel een behoorlijk gewicht hebben om mee te sjouwen. Onze tip, ga naar de winkel en houd de laptop een minuutje in je handen. Pas dan krijg je een goed beeld van hoe zwaar het apparaat is dat je bij je wilt gaan dragen.

Tip 04: Display

Vijf jaar geleden schreven we in deze checklist dat het belangrijk was om na te denken over de grootte van het beeldscherm. Dat vinden we nog steeds, maar er is nog een belangrijke factor bijgekomen: resolutie. Maar eerst even de omvang. Een groot display is fijn als je van plan bent te gamen op je laptop, video’s te monteren of gewoon films te bekijken, maar je moet wel onthouden dat dat je die omvang en dat gewicht ook allemaal met je mee moet slepen. Ook hiervoor geldt dat je het echt even moet uitproberen. Een scherm van 17 inch zou namelijk zomaar eens te groot kunnen zijn voor wat je zoekt, en 13 inch veel te klein. Hoezeer we ook naar een wereld toe gaan waarin we alles online bestellen, dit is echt iets dat je met eigen ogen moet zien voor je kunt beslissen. Hetzelfde geldt dus voor de resolutie. Ga je voor een 4K, kies je een MacBook omdat je een Retina-display wil? Weet dan dat je daar flink voor betaalt, en de vraag is of je na verloop van tijd echt nog wel verschil ziet (we kunnen je zeggen dat het snel went). De vraag is dus simpelweg: wat heb je ervoor over?

Tip 05: Kijkhoek/reflectie

De keuzes met betrekking tot het display gaan verder dan alleen de afmeting en de resolutie. Wanneer je altijd in je eentje met je laptop aan de slag gaat, zal de kijkhoek je niet zoveel interesseren. Maar als je laptop een apparaat is dat de televisie vervangt en je vindt het fijn om bijvoorbeeld in bed samen Netflix te kijken dan is het heel storend als één van de twee het beeld niet goed kan zien vanwege een belabberde kijkhoek. Helaas zien we bij extreem weinig laptops iets over de kijkhoek staan in de specificaties. Dat betekent dat je dit eerst met eigen ogen zult moeten beoordelen, of actief zult moeten opzoeken in een recensie. Kijk dan ook meteen even naar eventuele ontspiegeling van het beeldscherm. Dat is iets waar je veel aan zult hebben, zeker als je van plan bent om buiten in de zon te gaan werken.

Tip 06: Opslag

Een jaar of tien geleden zouden we je aangeraden hebben om een laptop te kopen met zoveel mogelijk opslagcapaciteit, of in ieder geval een externe harde schijf aan te schaffen voor het opslaan van je gegevens. Dat is inmiddels niet meer nodig. We raden aan om niet teveel te beknibbelen op de interne harde schijf. Afhankelijk van wat je ermee gaat doen, wil je natuurlijk wel al je programma’s kunnen installeren zonder je druk te hoeven maken om hoeveel ruimte je nog hebt. Maar je bestanden, je foto’s en je documenten kun je tegenwoordig prima in de cloud opslaan. Parkeer je bestanden op Dropbox of Google Drive, en het enige dat je nodig hebt is internet om overal bij te kunnen. Dat laatste is tegenwoordig écht geen probleem meer. Van intercity tot aan Starbucks, overal kun je gratis online en anders zijn er altijd nog betaalde hotspots of desnoods je eigen wifi-hotspot via je smartphone. Maar zelfs als je veel met video gaat werken raden we je aan geen gigantische harde schijf te nemen, 500 tot 750 GB is meer dan genoeg. Voor je bestanden is het gebruik van een externe schijf namelijk veel verstandiger, zeker voor als je laptop gestolen wordt of beschadigd raakt.

Tip 07: Belangrijke specs

We hebben al eerder aangegeven dat systeemeisen, en daarmee de specificaties van computers en laptops al enige tijd redelijk stilstaan. Het wordt allemaal wel beter, maar de tijd dat je om de twee jaar een geheugenmodule moest bijprikken om je software te kunnen draaien, die ligt wel achter ons. Qua geheugen zien we op dit moment drie categorieën laptops: 4 GB, 8 GB en 16 GB. De indeling is eenvoudig: met 4 GB kun je redelijk wat doen, maar geen zware zaken, met 8GB kun je gaan denken aan fotobewerking en middelzware games, en met bij 16 GB heb je een krachtpatser die ook zware videobewerking aankan. De videokaart speelt daar natuurlijk ook een belangrijke rol in. Ook deze hardware is tegenwoordig standaard vrij goed, al moet je er rekening mee houden dat als je flink wilt gamen of zware foto’s en video’s wilt bewerken, je ten minste 8 GB aan videogeheugen nodig hebt. Het loont altijd de moeite om te Googelen naar recensies van de videokaart van de laptop die je op het oog hebt.

Tip 08: Snelheid

Wanneer we het gaan hebben over processoren en snelheid, dan kunnen we daar een heel artikel over volschrijven. Er zijn ontzettend veel soorten processoren op de markt, en dan is het aantal kernen (cores) ook nog eens belangrijk voor de snelheid. In plaats van je hierin te verdiepen en je blind te staren op processor-benchmarks, raden we je aan om praktisch te blijven en te denken in prijsklassen. Onder de 500 euro heb je een laptop die prima is, maar niet heel snel. Tussen de 500 en 1000 euro heb je een laptop die waarschijnlijk meer dan voldoende snelheid heeft voor alles dat je als gemiddeld persoon zou willen doen met je laptop. En boven de 1000 euro heb je een laptop waar zelfs professionals enthousiast van worden. Het heeft overigens weinig zin om hiervoor naar de winkel te gaan en de laptop uit te proberen, want je kunt hem daar niet vergelijken. Dit is echt een onderdeel waarbij je het beste kunt zoeken naar recensies (online en in computermagazines), vergelijkende tests, recensies op Kieskeurig, enzovoort.

Tip 09: Accu

Hij staat halverwege dit artikel, maar de capaciteit van de accu van je laptop is natuurlijk wel één van de belangrijkste eigenschappen. Immers, je hebt er weinig aan als je lekker met je laptop in de trein zit, en na twee uur is de accu al leeg. Gelukkig is deze eigenschap een van de meest eenvoudige om uit te zoeken, want de meeste fabrikanten zetten keurig bij de specificaties hoe lang de laptop meegaat zonder op te laden. Natuurlijk wordt er wel een beetje gesjoemeld met die cijfers (optimale omstandigheden enzovoort), maar je kunt ervan uitgaan dat een laptop die volgens de fabrikant tien uur meegaat zonder opgeladen te hoeven worden, in werkelijkheid niet na zes of zeven uur uitvalt (en als dat wel zo is, dan heb je reden genoeg om je geld terug te vragen). Staar je overigens niet blind op cijfers als het gaat om de capaciteit van de batterij, want een grote batterij kan toch snel leeg raken door bijvoorbeeld een energieslurpend display.

Tip 10: Kaartlezer

Deze tip is niet voor iedereen relevant, maar als hij dat wel is, dan is dit typisch iets waar je spijt van kunt krijgen als je er niet van tevoren over na hebt gedacht. Een kaartlezer kost natuurlijk geen fluit en het is niet heel ingewikkeld om die via USB aan te sluiten op je laptop. Maar als je zo’n ding heel erg vaak gebruikt, en je koopt een laptop met weinig usb-poorten, dan kan het dus betekenen dat je in de knel komt met al je usb-accessoires. In dat geval is het veel handiger als je kaartlezer gewoon is ingebouwd in je laptop. Door het streven naar steeds dunnere laptops zijn er echter steeds minder laptops waarin de kaartlezer is ingebouwd, dus dat is echt wel iets om even op te letten.

Tip 11: Webcam

In een tijd waarin we massaal videobellen op onze smartphones is de noodzaak van een webcam enigszins afgenomen, maar dat wil niet zeggen dat hij volledig onbelangrijk is. Zo is Skypen via je laptop soms veel handiger dan skypen via je smartphone, omdat je je handen vrij hebt en ondertussen gewoon met je laptop aan de slag kunt. Deze tip is dan ook heel eenvoudig: let op of er een webcam ingebouwd zit in de laptop die je voor ogen hebt, want het zou jammer zijn als je achteraf er graag eentje had gewild. Andersom kan natuurlijk ook: wil je juist géén webcam, dan is het misschien beter om er eentje te kiezen zonder, zodat je ook niet de hele tijd een webcam hoeft af te plakken die je toch niet gebruikt (afplakken is tegenwoordig helaas noodzakelijk in verband met meekijkende hackers).

Tip 12: Dvd-speler

Dan een gewetensvraag. Als je een laptop koopt, wil je daar dan een dvd/blu-ray-speler in of niet? Je eerste reactie zal waarschijnlijk zijn: natuurlijk! Maar vraag jezelf eens af hoe lang het geleden is dat je daadwerkelijk een dvd in je computer hebt gestoken? Voor software is dat extreem achterhaald, drivers en programma’s downloaden we tegenwoordig gewoon. Voor films en series zou het nog wel kunnen, maar de kans is groot dat je die tegenwoordig ook allemaal gewoon kijkt via een streaming-dienst. Als dat zo is, dan is het de moeite waard om te kijken naar een ultradunne laptop. Mooier, strakker, minder om mee te slepen, en weer een component minder die kapot kan.

Tip 13: Behuizing

Tot slot nog even een tip die misschien niet zo heel erg van invloed is op het gebruiksgemak, maar wel op de duurzaamheid van je laptop. Kijk even goed naar de behuizing. Is het een plastic behuizing die gemaakt is uit verschillende delen, of een aluminium behuizing uit één stuk? Hoewel een plastic behuizing niet slecht hoeft te zijn, zullen dit soort behuizingen (waar je ook minder voor betaalt) sneller barsten vertonen als er bijvoorbeeld per ongeluk een keer iets tussen de laptop zit wanneer je hem dicht probeert te klappen. Ze zijn doorgaans ook minder stevig dan metalen exemplaren. De duurzaamheid van de behuizing is iets waar we doorgaans graag iets meer voor betalen, de laptop moet immers zo lang mogelijk mee. Ook is de stevigheid meer van belang als je de laptop vaak meeneemt in plaats van voornamelijk thuis gebruikt.

Kooptips

Je weet nu waar je allemaal rekening mee kunt houden wanneer je op zoek gaat naar een nieuwe laptop. Maar wat voor laptops zijn er eigenlijk op de markt? We hebben er drie voor je uitgezocht, één in het instapsegment, éen in het middensegment en één in het topsegment.

Soort: HP Chromebook 11-v001nd

Prijs: € 199,-
Nog geen tweehonderd euro is natuurlijk geen geld voor een netbook, maar je krijgt natuurlijk wel waar je voor betaalt. Je kunt er geen Windows-programma’s op draaien, maar wel prima surfen en mailen, tekstverwerken enzovoort. Zwaardere applicaties draaien en gamen kun je op deze chromebook met 4 GB geheugen echt vergeten, maar daar is hij dan ook niet voor bedoeld.

Soort: Lenovo Yoga 520

Prijs: € 769,-
Deze laptop dankt de naam Yoga aan het feit dat je hem allerlei kanten op kunt draaien voor verschillende doeleinden. Met deze laptop kun je prima foto’s bewerken, video’s bekijken, middelzware programma’s draaien en middelzware games spelen. Met z’n Intel Core i5-processor (1600 MHz) en 8 GB geheugen is dit een prima laptop in het middensegment. Zware videobewerking kun je hierop niet doen, maar voor de rest staat deze laptop z’n mannetje wel.

Soort: MacBook Pro 15-inch

Prijs: € 2.797,91
In het topsegment kunnen we niet om de Apple MacBook Pro heen: een oerdegelijke machine met een prachtig design en een supersterke body. De MacBook Pro heeft ook behoorlijke specs: een retina-display van 15-inch, een batterijduur van 10 uur, een Intel (dual) Core i5-processor op 2,3 GHz en voor de graphics een Radeon Pro 555. Je betaalt je blauw, maar dan heb je wel wat. En Windows-liefhebbers: met een geldige licentie kun je naast macOS ook Windows installeren en gebruiken.

504965-001 laptop adapter voor HP Desktop Power Supply unit PSU 504965-001 PC8044 220W HP-D2201C0 New
TOSHIBA PA5208U-1BRS  voor Toshiba Satellite L55W-C serie  Li-ion 3860mAh/45Wh 10.8V
ADS-40FSG-19 laptop adapter voor LG E1948S E2242C E2249 E1948 PC
ASUS A32-K53 A42-K53  voor ASUS A43 A53 K43 K53 X43 serie Li-ion 5200mah 10.8V
ACER AP13J4K  voor Acer Chromebook C720 C720P C740 Li-ion 3920mAh/45Wh 11.4V
AKOYA A41-B34 A32-B34voor Medion Akoya S4213 S4216 S4613 E6237 P6647 P6643 Li-ion 2600mAh 14.4V

Koopgids pc: zo koop je de beste computer

Je wilt een nieuwe pc, maar wat moet je kopen? De markt ontwikkelt zich nog altijd erg snel en zelfs de fanatiekste Computer!Totaal lezer kan bij aanschaf een snelle opfriscursus gebruiken over de stand van zaken wat de belangrijke onderdelen betreft. In dit artikel praten we je bij over wat de belangrijke onderdelen en recente ontwikkelingen zijn, en geven we een aantal hapklare gebalanceerde voorbeeldsystemen, waarna je zelf de beste computer kunt uitzoeken.
Het samenstellen van een nieuwe pc begint bij de basis: de processor. De processor is traditioneel de echte motor van je systeem, deze bepaalt grotendeels waar je machine toe in staat is. In ver verleden waren ontwikkelingen op gebied van processors eenvoudig te volgen: elke nieuwe generatie bracht een wat hogere kloksnelheid en was weer wat efficiënter. Gaandeweg werd het een stuk complexer: processors kregen meerdere kernen, kregen Hyperthreading (Intel, afgekort tot HT) of Simultaneous multithreading (AMD, afgekort tot SMT) waardoor ze meerdere taken per kern konden verwerken. En met dit soort technieken waren traditionele specificaties zoals op hoeveel GHz een processor draait weinig informatief over de werkelijke prestaties.

Bijna-monopolie

Sinds ongeveer 2011 had Intel praktisch een monopolie op consumentenprocessors, hierdoor ging de vooruitgang jarenlang weer heel geleidelijk. Een Intel Core i3 had twee cores met Hyperthreading, voldoende voor de meeste basis taken. Een i5 had vier cores en daarmee voldoende kracht voor gamers en ook licht grafisch werk. En een i7 had vier cores met Hyperthreading, nog wat extra rekenkracht voor de veeleisendere creatievelingen.
Een computer ‘met i7-processor’ werd daarmee synoniem voor een zeer capabele computer, en men snapte dat een i7 uit 2016 uiteraard net wat beter was dan een i7 uit 2011. We moeten toegeven: Intel maakte het voor de consument in elk geval begrijpelijk. Perfect was het niet. De consument vertaalde ‘beter’ naar ‘sneller’, terwijl als je een luxere processor dan noodzakelijk gebruikte, dit in werkelijkheid weinig tot niets opleverde. We moeten een processor dus goed afstemmen op het daadwerkelijke gebruik.

Zelf bouwen hoeft niet

Zelf bouwen is niet eng, het internet staat vol met pc-bouwhandleidingen. Complexer dan een gemiddeld doosje technisch Lego is zelfbouw uiteindelijk niet. Toch biedt praktisch elke webshop die onderdelen verkoopt (tegen een vergoeding) de mogelijkheid om de door jou geselecteerde onderdelen in elkaar te zetten en de software te installeren. De kennis die je in dit artikel opdoet kun je ook toepassen op grote systeembouwers (denk aan merken als Dell en HP) of bij je aanschaf van een kant-en-klaar systeem in een fysieke winkel. Helaas zien we bij kant-en-klare systemen dat er vaak wat oudere onderdelen worden gebruikt.

2018: De spanning is terug

In 2017 maakte AMD zijn terugkeer als concurrent in de processormarkt. We hebben het in Computer!Totaal veelvuldig over deze AMD Ryzen-processors gehad. Na een jarenlange periode van ‘hetzelfde, maar dan ietsjes sneller’ kwamen er ineens processors op de markt die voor hetzelfde geld veel meer cores leverden. Voor het meest eenvoudige computergebruik valt de meerwaarde van zes of acht cores te betwisten, maar in het huidige door smartphones gedomineerde tijdperk neemt het aantal mensen dat foto- en videobewerking wil doen weer toe. Juist dat soort taken profiteren daadwerkelijk van die extra processorkracht.

Intel komt in beweging

Dat die concurrentie goed is voor de consument bleek eind 2017, toen Intel voor het eerst in jaren besloot om extra rekenkernen aan de nieuwste Core-processors toe te voegen, de achtste generatie inmiddels. Een enorme sprong voor de consument, want de nieuwste Core i3 was daarmee interessanter dan een één jaar oude i5. We benadrukken in het kader ‘Zelf bouwen’ dat kant-en-klare systemen vaak wat oudere onderdelen bevatten. Het zou namelijk jammer zijn als je bij de aanschaf van een nieuwe pc per ongeluk met een oudere en daarmee aanzienlijk minder krachtige processor naar huis gaat.
Ook AMD heeft zijn assortiment onlangs ververst, in de vorm van Ryzen 2, maar sinds de grote sprong van 2017 is die vooruitgang niet zo groot als bij de eerste generatie Ryzen of de huidige achtste generatie Core-processors van Intel.

Wat kies je?

2018 is dus een goed jaar voor processors, maar het uitzoeken van het juiste model hangt af van je wensen. We kunnen niet in extreem detail treden, maar dit zijn onze favorieten afhankelijk van je eisen:
- Intel Pentium G5400, 75 euro: als ultiem budget-model.
- Intel Core i3-8100, 110 euro: als basis van een allround instap-pc.
- AMD Ryzen 5 2400G, 155 euro: als basis van een budget game-pc.
- Intel Core i5-8400, 175 euro: als basis van een mid-range game-pc.
- AMD Ryzen 5 2600X, 200 euro: als basis van een mid-range foto- en videobewerkings-pc.
- AMD Ryzen 7 2700X, 300 euro: als basis van een high-end foto- en videobewerkings-pc. - Intel Core i7-8700K, 340 euro: als basis voor een high-end game-pc.

Topmodellen

Voor de meest veeleisende gebruikers biedt Intel een serie Core i9-processors tot en met 18 cores. En AMD’s Threadripper vormt een betaalbaarder alternatief met modellen met 8, 12, en 16 cores. Deze systemen vereisen echter ook stevige investeringen in de andere componenten en zijn daarmee vooral voor de echte kenners weggelegd. Dit is echt een stap te ver voor ‘gewone’ consumentenhardware.

Moederbord

Ontwikkelingen op gebied van moederborden gaan hand in hand met die van processors. Hoewel voor de geek interessant, zijn de meeste van die ontwikkelingen niet iets waar je specifiek rekening mee hoeft te houden. Belangrijk is of het moederbord voldoet aan wat jij verwacht op je pc aan te sluiten. Heb je bijvoorbeeld veel usb-apparaten of speakers met een optische ingang, dan heb je die aansluitingen nodig. Heb je geen netwerkkabel bij je computer, dan is een model met ingebouwde wifi wel zo handig. De meest significante ontwikkeling hier is de toevoeging van usb 3.1 (gen 2) voor snelle externe ssd’s en de aanwezigheid van usb-c-poorten. Dat veel betere moederborden iets van rgb-leds voor lichteffecten bieden, is een subjectieve meerwaarde en beslist geen revolutie.
Let vooral op dat het moederbord gemaakt is voor de door jou gekozen processor. Zo vereisen de huidige generatie AMD-processors een moederbord met socket AM4 en de huidige generatie Intel-processors socket 1151 v2. Op de site van elke moederbordfabrikant vind je terug welke processors er in passen.

Werkgeheugen

In 2016 waren de prijzen van werkgeheugen lager dan ooit, maar helaas zijn ze sindsdien grofweg verdubbeld. Elk van de tot dusver genoemde processors gebruikt hetzelfde DDR4-geheugen. Met een nuchtere kijk op de prijzen moeten we erkennen dat we praktisch niets te kiezen hebben. Voor de meeste gebruikers is 8 GB ram zowel de minimale als de optimale hoeveelheid geheugen. Gamers, foto- en videobewerkers zullen 16 GB overwegen, als het budget dat toestaat. Meer dan dat is enkel relevant voor zeer veeleisende creatieve professionals. Ook bij geheugen is het zeer raadzaam om de website van de moederbordfabrikant te raadplegen of het door jou uitgezochte geheugen compatibel is met het moederbord. Vooral kopers van AMD Ryzen-systemen dienen daar bij stil te staan. Intel-systemen werken meestal ook goed met geheugen dat niet op de lijst staat. Maar dan nog: meestal is niet altijd. Checken dus.

Koeling niet vergeten?

Koeling is cruciaal voor een computer, maar gelukkig worden de meeste processors met een standaardkoeler geleverd. Opvallend genoeg worden de duurste processors, zoals de Intel Core i7-8700K, zonder koeler geleverd. Koop je een processor zonder koeling, dan moet je sowieso investeren in een losse processorkoeler. Maar ook als je je processor wilt overklokken of wilt zorgen dat je systeem zowel erg koel als echt fluisterstil is, is het een goed idee om uit te zoeken of je de standaard meegeleverde koeler niet beter kunt vervangen door een beter exemplaar. Voor ca. 30 tot 50 euro vind je uitstekende opties. Uit onze eerdere testen bleken onder meer de Scythe Mugen 5 en de Kotetsu II krachtige en stille opties. Let wel op dat de koeler ondersteuning biedt voor het type socket van je moederbord én dat deze qua afmetingen in je gekozen behuizing past.

Videokaart

Vorig jaar en ook dit jaar is er enorm veel aandacht voor cryptomining. Doordat krachtige grafische kaarten enorm geschikt bleken om cryptovaluta mee te ‘minen’ werden deze massaal door cryptominers opgekocht. Dit zorgt al zeker een jaar voor ernstige tekorten en prijsverhogingen voor allerlei grafische kaarten. Normaal gesproken kon je ervan uitgaan dat je voor een bepaald bedrag ieder jaar een nieuwe videokaart kon kopen die tientallen procenten krachtiger was dan zijn voorganger. Maar ook in 2018 tot dusver betaalde je grofweg 20 tot 40 procent meer voor exact dezelfde videokaart van een jaar ervoor. Grote vernieuwingen lijken vooralsnog ook niet voor de deur te staan. AMD teert al een jaar op zijn RX500-serie en Nvidia teert nog wat langer op zijn 10-serie, zoals de GTX 1080. Concreet nieuws over nieuwe producten ontbreekt.
Geruchten gaan dat in het derde kwartaal van dit jaar een stap vooruit wordt gemaakt, maar hoe groot die stap is, moeten blijken. Door de overspannen markt sta je bij de aanschaf voor een eenvoudige maar vervelende keuze: koop een relatief dure videokaart óf stel je aanschaf nog even uit. Als je geen haast hebt en nog even kunt wachten, dan adviseren we om af te wachten hoe de markt zich ontwikkelt. Voor gamers met een full-hd-scherm raden we minimaal aan te mikken op een AMD RX 580 of Nvidia GeForce GTX 1060. Speel je op hogere resoluties, dan is het advies simpel: te krachtige videokaarten bestaan niet. Pak zo veel kracht als je budget toelaat.

Processor met gpu

Niet-gamers hebben het geluk dat een videokaart normaliter helemaal niet nodig is, de meeste processors zijn prima in staat beeld te geven dankzij een geïntegreerde grafische processor. Ook voor lichte foto- en videobewerking kun je normaliter prima zonder. Voor gamers op een strak budget noemen we speciaal de AMD Ryzen 5 2400G. Deze processor levert ruim bovengemiddeld krachtige grafische prestaties. Voor minder dan de helft van wat een losse GTX 1060-videokaart kost, heb je hiermee een processor en videokaart ineen. Het spelen van de zwaarste games kun je hierop vergeten, maar in tegenstelling tot een Intel-processor zonder losse videokaart krijg je hiermee veel games wel goed speelbaar. Dit maakt het wachten op betaalbare videokaarten een stuk aangenamer.

Gpu-geheugen

Een grote misvatting over videokaarten is dat de hoeveelheid geheugen de prestaties bepaalt. Natuurlijk moet een videokaart voldoende geheugen hebben: 4 GB is een goed uitgangspunt voor 1080p, en 6 GB of hoger is fijn voor hogere resoluties. Maar verder is de meerwaarde van een nog grotere hoeveelheid enkel in de toekomst interessant. Het zegt werkelijk niets over de onderliggende kracht. Zo zijn er videokaarten met 4 GB geheugen die de meeste games nauwelijks kunnen draaien en videokaarten met 3 GB die de meeste games juist prima kunnen verwerken. Kijk dus éérst naar de chipset, daarna pas naar het geheugen.

Opslag

Koop je in 2018 een computer, dan is een ssd een onvermijdelijke aanschaf. Geen ander onderdeel zorgt ervoor dat je computer zo ‘lekker vlot’ aanvoelt. Een ssd met voldoende capaciteit voor al je data is het ideale scenario. De prijs loopt echter sterk op als je veel data hebt of veel games wilt installeren. Een goed alternatief advies is het combineren van een kleinere ssd, een ssd van 240 tot 256 GB is een goede basis, met een harde schijf voor de massaopslag. Ssd’s zijn er in verschillende fysieke formaten waarvan de vertrouwde 2,5inch-schijf en de m.2-ssd tegenwoordig de meest voor de hand liggende keuzes zijn. De compacte m.2-ssd is handig voor in dunne laptops, maar ook moderne moederborden zijn uitgerust met een m.2-slot.
De markt voor harde schijven is praktisch al jaren onveranderd. De maximale capaciteit van een 3,5inch-schijf neemt weliswaar toe, maar de kans dat je een schijf groter dan 1 tot 4 TB in je computer zet, is vrij klein. De keuze die we vandaag maken, is niet significant anders dan jaren geleden. De markt voor ssd’s heeft een onrustige tijd achter de rug en net als bij de markt voor werkgeheugen waren het vooral stijgende prijzen die hun effect hadden op nieuwe computers. Een ontwikkeling die gelukkig weer kerende is.

Voeding

Over het algemeen zijn voedingen zijn in de loop der jaren betrouwbaarder, efficiënter en stiller geworden. Een slechte voeding is funest voor de levensduur van een computer, dus raden we altijd met klem aan om een echte A-kwaliteit voeding aan te schaffen. Maar hoe bepaal je wat een goede voeding is? Helaas is daar geen simpel antwoord op, al willen we wel duidelijk maken dat het opgegeven vermogen helemaal niets zegt over de kwaliteit. Met de meeste recente voedingen van de populairste merken Seasonic, Corsair, Cooler Master, be quiet! en Antec kun je bijna niet misgaan, maar we raden aan toch even reviews te checken. In ons overzicht met voorbeeldconfiguraties noemen we een aantal betrouwbare opties.
Iets waar je op kunt letten is of de voeding modulair of semi-modulair is. Dit betekent dat de kabels alleen aangesloten hoeven te worden wanneer ze daadwerkelijk nodig zijn. Dit voorkomt een kabelkluwen in je pc van kabels die toch niet nodig zijn. Het verschil tussen volledig modulair en semi-modulair is dat bij die laatste de voedingskabel naar het moederbord die je toch altijd nodig hebt wél vast is uitgevoerd.

Behuizing

Als er één onderdeel is waarbij de keuze lastig is, is het wel behuizingen. Kijken we naar de technische ontwikkelingen, dan zijn die redelijk eenvoudig samen te vatten: we zien een enorme toename in gebruik van gehard glas, de ruimte voor dvd-stations is praktisch verleden tijd en het gebruik van de moderne usb-c-aansluiting gaat nog niet zo hard als we eigenlijk zouden willen.
Bij je aanschaf moet je eerst controleren dat de behuizing ruimte biedt aan de door jou uitgezochte onderdelen. De vormfactor (atx, micro-atx, itx) van het moederbord moet in de behuizing passen en er moet ruimte zijn voor jouw gekozen voeding, opslag en koeling. De bij de processor meegeleverde koelingen passen vaak omdat ze niet zo knoepergroot zijn, maar je kunt het altijd checken aan de hand van de specificaties.
Het ontwerp van de behuizing bepaalt de balans tussen koelprestaties en geluidsproductie, waarbij het eerste vooral een overweging is bij heel krachtige systemen. De allergrootste vraag blijft vooral: wat vind jij mooi?

Adviezen

Het is een lastige tijd om op zoek te zijn naar een nieuw systeem. Het kiezen van een game-pc’s staat budgettair onder druk van de cryptomining-hype, die de prijs van videokaarten tot ongekende hoogtes stuwt. Gamers die niet direct een nieuw systeem nodig hebben, kunnen beter nog even wachten. Ook de geheugenprijzen zijn momenteel vrij hoog, iets dat alle kopers merken in de prijs van werkgeheugen en ssd-opslag.
Aan de andere kant heeft de terugkeer van concurrentie op de processormarkt ervoor gezorgd dat we na jaren van geleidelijke toenames in prestaties anno 2018 weer flink krachtigere systemen krijgen voor ons geld. We adviseren altijd om goed na te denken wat je precies verwacht van een computer, maar om je vast op weg te helpen hebben we een aantal voorbeeldsystemen uitgezocht. Een echt budgetsysteem voor de meest eenvoudige taken, een luxe compacte all-round pc voor thuis, een werkpaard voor foto- en videobewerking en een middenklasse en high-end game computer. Gebruik deze configuraties vooral als inspiratie voor een door jou samengesteld systeem.

DA-65G19 PSAB-L101A laptop adapter voor 6.5 x 4.4mm LG X-note C500 R410
SONY VGP-BPS35A voor Sony Vaio 14E 15E SVF15217SC SVF15216SC serie li-ion 40WH 14.8V
BOSE 063404 voor BOSE SOUNDLINK Mini I serie Li-ion 2230mAH/17Wh 7.4V
A13-045N2A KP.0450H.001 laptop adapter voor Acer Aspire Switch 11 12 V,Acer Chromebook 11
10.5V/5V laptop adapter voor Sony Vaio Duo 13 SVP13213CGB,SVP13213CGS Ultrabook
DELL YFDF9  voor Dell Latitude 3340 3350 Li-ion 5800mah/65Wh 11.1V

10 tips voor het kopen van een oplader

Het lijkt zo makkelijk, een oplader voor je smartphone, tablet of pc kopen. Maar ga je voor een complete adapter, een universele oplader of alleen een kabel? En wil je dat de kabel of oplader een usb-aansluiting heeft en zo ja, moet dit dan usb 3.0 zijn? Hoeveel apparaten wil je tegelijkertijd kunnen aansluiten en wat betekenen termen als ampère, volt en watt? Dit artikel helpt je om de beste keuze te maken.

Tip 01: Welk type?

Voor je naar de winkel gaat, moet je een aantal zaken op een rijtje zetten om zo je keuze makkelijker te maken. Allereerst is het belangrijk te weten welk soort apparaat je wilt opladen. Een smartphone of een tablet heeft vaak een lager voltage dan een laptop en ook al hebben beide apparaten dezelfde aansluiting, je kunt er niet zonder meer van uitgaan dat beide apparaten goed worden opgeladen. Vervolgens moet je kijken welke aansluiting je apparaat heeft.
De meeste smartphones en tablets hebben een usb-aansluiting in de vorm van een micro-usb-connector. Aan het andere einde van de oplaadkabel vind je vaak een standaard usb-aansluiting. De andere kant van de kabel zit meestal aan een lichtnet-adapter vast. Laptops zijn een stuk ingewikkelder, aangezien bijna elke fabrikant een eigen aansluiting op zijn laptop zet. Een andere optie is een draagbare batterij in plaats van een oplader. Bij een batterij heb je onder andere te maken met het vermogen en de hoeveelheid ampère.

Tip 02: Usb 3.0

In het geval van een smartphone of tablet heb je een oplader of kabel nodig met een usb-aansluiting. Tenzij je een iPhone of iPad hebt, dan heeft je mobiele apparaat een zogenaamde lightning-connector. Deze kleine platte aansluiting is alleen aanwezig op de producten van Apple. Oudere mobiele Apple-apparaten hebben nog een andere aansluiting, deze wordt aangeduid als 30pins-connector.
Als je voor een usb-oplaadkabel kiest, dan is deze in de meeste gevallen uitgerust met een micro-usb-connector aan de kant die je in je smartphone steekt en een standaard usb-A-aansluiting die je zo in een vrije poort van je pc of in een adapter voor het stopcontact steekt. Nieuwere smartphones en tablets ondersteunen echter steeds vaker usb 3.0 en op deze modellen zie je een usb-C-aansluiting. Usb 3.0 bestaat sinds een paar jaar en levert niet alleen snellere doorvoersnelheden voor het kopiëren, maar zorgt er ook voor dat je smartphone of tablet sneller kan worden opladen. Een 'gewone' usb-kabel ziet er aan de buitenkant vaak hetzelfde uit, maar er zit wel degelijk verschil in. In veel gevallen worden usb 3.0-aansluitingen gekenmerkt door een blauwe connector, maar dit is niet noodzakelijk. Als je wilt weten of je kabel of je connector usb 3.0 ondersteunt, moet je bij de specificaties van de kabel kijken.

Tip 03: Losse componenten

In de meeste gevallen zijn de oplaadkabel en de stekker die je in het stopcontact steekt twee losse componenten. Dit is ook wel zo handig, aangezien je dan zelf kunt kiezen of je een stopcontact wilt gebruiken of liever een vrije usb-poort op je pc. Als je een oplader aanschaft, krijg je meestal beide componenten, maar in enkele gevallen koop je alleen de oplader en wordt ervan uitgegaan dat je zelf over de juiste usb-kabel beschikt. Je kunt een originele oplader van de fabrikant van je smartphone kopen, maar deze zijn meestal een stuk duurder dan naamloze alternatieven. In veel gevallen is een naamloos product een goed alternatief, maar er zijn ook slechte opladers verkrijgbaar die zelfs schade aan je smartphone of tablet kunnen aanrichten doordat ze gebruik maken van kwalitatief slechtere onderdelen. Als je een oplader online koopt, kijk dan altijd even of er voor een naamloos product voldoende goede recensies zijn te vinden. In de meeste bekende winkels kun je ervan uitgaan dat er opladers van een degelijke kwaliteit verkocht worden.

Tip 04: Laptops

Een laptop laad je meestal niet op via een standaard usb-kabel. Elke laptopfabrikant heeft zijn eigen systemen en elke laptop heeft ook een aparte stroomvoorziening. Ook al lijkt de aansluiting van laptop A nog zo op die van laptop B, steek nooit zomaar een oplader van het ene merk in een laptop van het andere merk. Je loopt het risico dat je je laptop vernielt of dat er kortsluiting of brand ontstaat. Ook tussen modellen van hetzelfde merk kun je niet altijd zomaar opladers uitwisselen. Kijk in elk geval in de handleiding van je laptop wat voor soort oplader je laptop nodig heeft. Voor laptops zijn universele opladers beschikbaar, maar het gebruik hiervan kan wel een risico vormen. Zo'n universele oplader moet namelijk verschillende voltages ondersteunen en het wil weleens fout gaan met de distributie van het juiste voltage naar de laptop. Kijk daarom goed naar recensies van dit soort laptop-opladers.

Tip 05: AC/DC

Een laptop heeft een zogenaamde AC/DC-adapter nodig. AC staat voor Alternating Current en dit betekent wisselstroom. DC staat voor Direct Current en betekent gelijkstroom. Uit je stopcontact komt wisselstroom (AC). Dit moet door de adapter worden omgevormd in gelijkstroom (DC). In Nederland en de rest van Europa bedraagt de spanning 230 volt. Vroeger was het 220 volt in Nederland en 240 volt in het Verenigd Koninkrijk, maar deze waardes zijn de laatste jaren naar elkaar toe getrokken. In landen als Japan en Amerika is dit echter 100 tot 110 volt.
Ook al zou je een passende stekker op een oplader uit één van deze landen zetten, gebruik deze niet met je Nederlandse apparatuur. Voor moderne opladers ligt het iets anders. De meeste moderne opladers ondersteunen een spanning van 100 tot 240 volt en deze kun je in alle landen van de wereld gebruiken. Op de oplader lees je vaak de term AC Input met tussen haakjes het voltage dat wordt ondersteund. Een tweede waarde die vaak op een oplader staat, is de frequentie. Dit wordt aangegeven met de eenheid Hertz (Hz). In Europa is de frequentie 50 Hz, in andere landen is dit 60 Hz. Wil je de oplader in alle landen gebruiken, dan moet de oplader beide frequenties ondersteunen.

Tip 06: Volt, ampère, watt

Naast de AC Input staat er op een oplader ook een uitgangsvoltage. Dit slaat op het voltage dat de laptop nodig heeft om te kunnen functioneren. Het uitgangsvoltage is veel lager dan het ingangsvoltage en meestal een waarde tussen de 9 en 24 volt. Het is erg belangrijk dat je exact het juiste voltage gebruikt. Als je laptop 12 volt nodig heeft en je gebruikt een oplader van 9 of 15 volt, dan bestaat de kans dat je je laptop beschadigt. Misschien werkt het in eerste instantie wel, maar componenten van je laptop kunnen kapot gaan door het incorrecte voltage.
Een andere belangrijke waarde is de hoeveelheid elektrische stroom die je laptop nodig heeft. Dit heet current in het Engels en wordt aangegeven in ampère (A). Hoeveel ampère je oplader of adapter levert, is minder belangrijk dan het voltage. Het enige wat belangrijk is, is dat je oplader genoeg elektrische stroom kan bieden. Als je laptop 1,5A (oftewel 1500mA, milliampère) nodig heeft, dan heb je een oplader nodig die tenminste 1,5A levert. Dit kan echter ook een hogere waarde zijn, dus een 2A-oplader is ook prima. Op de meeste opladers staat ook het aantal watt (W) aangegeven. Het aantal watt dat de oplader of adapter levert, moet gelijk staan of hoger zijn dan het aantal watt dat de laptop nodig heeft. Heeft een laptop 60 watt nodig, dan zal een oplader van 70 watt dus ook prima werken, mits het aantal volt correct is en de oplader genoeg ampère levert.

Tip 07: Wereldstekkers

Naast het voltage en de elektrische stroom is de vorm van de stekker natuurlijk ook belangrijk. Als je een oplader uit Amerika bestelt, zal deze een Amerikaanse stekker hebben en niet in een Europees stopcontact passen. Als je je laptop of smartphone ook in Amerika wilt gebruiken, heb je een oplader of adapter nodig met een Amerikaanse stekker. Er zijn opladers met verschillende stekkers die je in allerlei landen kunt gebruiken, zogenoemde wereldstekkers. In de meeste gevallen ondersteunen ze in elk geval Amerika, maar de meeste kunnen bovendien ook in landen als het Verenigd Koninkrijk, Australië en Japan gebruikt worden.

Tip 08: Draadloos

Je hoeft je smartphone of tablet niet per se via een kabel op te laden. Sommige apparaten kunnen ook draadloos worden opgeladen. Je hebt hiervoor wel een draadloze oplader nodig en je apparaat moet draadloos opladen ondersteunen. Bij draadloos opladen gaat het om opladen via inductie. Dit wordt onder andere gebruikt bij inductie-kookplaten. Een spoel in de oplader genereert een magnetisch veld dat door een tweede spoel (in de smartphone of tablet) wordt opgenomen. Het voordeel van draadloos opladen is natuurlijk dat je geen kabel nodig hebt, maar ook dat connectoren op den duur overbodig worden.
Draadloos opladen gaat op dit moment nog wel een stuk langzamer dan opladen met een kabel. De bekendste standaard voor draadloos opladen is Qi; dit werkt op smartphones en tablets van onder andere Asus, HTC, LG, Samsung en Sony. De maximale afstand tussen het oplaadstation en het op te laden apparaat bedraagt vier centimeter en draadloze oplaadpunten worden mondjesmaat in vliegvelden en andere openbare ruimtes geïnstalleerd. Ikea heeft ook al tafels, lampen en andere producten met Qi-oplaadpunten op de markt gebracht.

Tip 09: Externe batterij

Een goed alternatief voor onderweg is een externe batterij, ook wel powerbank genoemd. Deze laad je op via een stopcontact en de batterij kan vervolgens onderweg je smartphone of tablet opladen. Het vermogen van een batterij wordt aangegeven in ampère-uur (Ah of mAh in het geval van milliampère). Hoe hoger het aantal ampère-uur, hoe vaker je je apparaat van één volle batterijlading kunt voorzien. Als je weet hoe groot het vermogen van de batterij van je smartphone is, kun je precies uitrekenen hoe vaak je je smartphone kunt opladen zonder dat je de externe batterij opnieuw moet opladen.
Hoe groot het vermogen van de batterij van je apparaat is, lees je in de handleiding. Een voorbeeld: de batterij van de iPhone 6S heeft een vermogen van 1715 mAh. Als je een externe batterij van 3500 mAh hebt, kun je hiermee twee keer je iPhone opladen. De meeste powerbanks zijn speciaal bedoeld voor smartphones en tablets en hebben alleen usb-poorten, maar er zijn ook speciale powerbanks voor laptops op de markt. Deze hebben vaak een veel groter vermogen en zijn daarom een stuk groter en zwaarder.

Tip 10: Zonne-energie

Een andere mogelijkheid is om je apparaat op te laden middels een powerbank die op zonne-energie werkt. In de meeste gevallen is zo'n powerbank alleen geschikt voor smartphones en laptops en is ie uitgerust met één of twee usb-poorten. Toch zijn er ook oplossingen voor laptops op de markt, maar dan moet je wel diep in de buidel tasten en bereid zijn om een groot en zwaar product mee te nemen. Wil je echt alles kunnen opladen, dan kun je zelfs in een draagbare generator investeren. Er zijn modellen op de markt die onder andere via ingebouwde zonnecellen binnen een paar uur kunnen worden opgeladen. Deze apparaten hebben vaak één of twee normale stopcontacten zodat je er allerlei huishoudelijke apparaten op kunt aansluiten. Houd er wel rekening mee dat je hiervoor al snel een paar honderd euro moet uitgeven.